Мониторинги геотехникӣ дар НБО Роғун

Саҳми насли ҷавон
Нерӯгоҳи барқи обии Роғун бузургтарин лоиҳаи инфрасохтории Тоҷикистон ва яке аз бузургтарин иншооти гидроэнергетикӣ дар ҷаҳон аст. Бо иқтидори нақшавии 3600 МВт ва баландтарин сарбанди ҷаҳон, Нерӯгоҳ унсури калидии амнияти энергетикии кишвар мегардад. Сохтмони чунин иншоот диққати махсусро ба бехатарӣ дар ҳар марҳила талаб мекунад. Мониторинги геотехникӣ дар тамоми иншоот ва дар тамоми ҳудуди иншоот гузаронида мешавад, маълумот мунтазам ҷамъоварӣ карда мегардад, ҳисобот тартиб дода мешаванд, ки дар асоси онҳо қарорҳои муҳим қабул мегарданд. Барои ин технология ва таҷҳизоти муосир истифода мешаванд. Ҳукумати ҷумҳурӣ ба сохтмони НБО Роғун диққати махсус дода, мутахассисонро ҷалб мекунад ва ҳар марҳилаи татбиқи лоиҳаро назорат мекунад.
Имрӯз мо бо Каримназаров Фаршедвард, мутахассиси соҳаи мониторинги геотехникӣ, ки чанд сол боз дар ин иншооти беназир кор мекунад, сӯҳбат дорем.
– Фаршедвард, биёед сӯҳбатро аз таҳсилот ва қадамҳои аввалини касбиатон соғоз кунем
– Ман Донишгоҳи Давлатии Маскав ба номи Ломоносовро хатм кардаам. Пас аз хатми он, ӯ муддате дар соҳаи саноати кӯҳӣ фаъолият доштам. Ин ба ман таҷрибаи амалии сохторҳои хокӣ ва муҳандисӣ ва фаҳмиши принсипҳои бехатарии сохтмонро дод. Аммо, бо гузашти вақт, ман ба хулосае расидам, ки дар лоиҳаҳои калонтаре иштирок кунам, ки барои кишвар аҳамияти стратегӣ доранд.
-Чаро шумо қарор додед, ки ба лоиҳаи сохтмони Нерӯгоҳи Барқи Обии Роғун ҳамроҳ шавед?
-Ман боварӣ дорам, ки ҳар як шахси насли ман бояд дар рушди ҷомеаи худ саҳм гузорад ва дар чунин лоиҳаҳои пурмазмун иштирок кунад. НБО Роғун имкониятест барои таҳкими амнияти энергетикии кишвари мо ва ҳамзамон таҷрибаи бебаҳои кор бо мутахассисони миллӣ ва байналмилалӣ.
-Шумо дар иншоот чӣ қадар кор мекунед ва дар кор бо чӣ рӯ ба рӯ мешавед?
– Ман се сол боз дар НБО Роғун кор мекунам. Албатта, мушкилоти марбут ба миқёси лоиҳа ва шароити табиӣ вуҷуд доранд. Мониторинги ҳолати нишебиҳо, сарбандҳо ва иншооти муҳандисӣ диққат ва дақиқии доимиро талаб мекунад. Аммо ба шарофати дастгириву таваҷҷуҳи Ҳукумати Тоҷикистон ва роҳбарияти ин сохтмони аср мо ҳама мушкилотро паси сар карда, ба пеш ҳаракат мекунем.
– Вазифаи шумо дар иншоот чист?
– Вазифаи асосии ман мониторинги геотехникӣ мебошад. Мо ҳолати ҳамаи иншоот, фаъолияти нишебиҳо, сатҳи обҳои зеризаминиро назорат мекунем. Назорат мунтазам гузаронида мешавад, ҳисоботҳо тартиб медиҳем, ки дар асоси онҳо қарорҳои муҳим оид ба сохтмон ва истифода қабул мегарданд. Корҳои хадамоти геотехникӣ мӯҳлати хизмати босифат ва дарозмуддати НБО ва ҳамаи иншооти онро таъмин мекунанд.
– Дар мониторинги геотехникӣ кадом технологияҳо ва усулҳо истифода мешаванд?
– Мо сенсорҳои муосир, системаҳои автоматикунонидашудаи назорат, асбобҳоро барои чен кардани сатҳи обҳои зеризаминӣ ва ҳаракати нишебиҳо истифода мебарем. Маълумот барои таҳлил коркард ва ба муҳандисон интиқол дода мешавад. Ин имкон медиҳад, ки ҳама гуна таҳдидҳои эҳтимолӣ саривақт муайян карда шаванд ва барои таъмини амният чораҳо андешанд.
– Дар кори шумо кадом мушкилот пеш меоянд?
– Мушкилоти асосӣ бо шароити табиӣ ва миқёси лоиҳа алоқаманданд. Баъзан шумо бояд дар ҷойҳои душворгузар кор кунед, миқдори зиёди иттилоотро коркард кунед ва онро ба муҳандисон дар муддати кӯтоҳ интиқол диҳед. Кори дастаҷамъона ва дастгирии роҳбарият барои бартараф кардани ин мушкилот кӯмак мекунад.
– Барои шумо дар фаъолияти корӣ дар НБО Роғун аз ҳама чизи арзишманд чист?
– Аз ҳама боло барои ман ин имконияти якҷоя кардани рушди касбӣ бо саҳмгузорӣ дар рушди кишвар аст. Кор дар чунин лоиҳа ба шумо имкон медиҳад, ки таҷрибаи беназире ба даст оред, ки дар ҷои дигаре ба даст овардан ғайриимкон аст, бо технологияҳои муосир ва мутахассисони байналмилалӣ кор кунед ва натиҷаҳои кори худро дар вақти воқеӣ бубинед.
– Мутахассисони ҷавон дар сохтмони НБО Роғун то чӣ андоза фаъолона иштирок мекунанд? Оё бисёр хатмкунандагони донишгоҳҳои ватанӣ ба лоиҳа ҷалб карда шудаанд?
– Мутахассисони ҷавон ва хатмкунандагони донишгоҳҳои ватанӣ дар лоиҳа хеле зиёданд ва саҳми онҳо хеле муҳим аст. Онҳо дар марҳилаҳои гуногуни сохтмон кор мекунанд, дар мониторинг, ҳисобҳои муҳандисӣ, таҳлили маълумот ва дигар равандҳои асосӣ иштирок менамоянд. Дар шӯъбаи мониторинги геотехникии мо зиёда аз 80% кормандон мутахассисони ҷавон мебошанд. Бисёре аз онҳо аллакай вазифаҳои масъулро ишғол мекунанд ва дар қабули қарорҳои муҳими лоиҳа ширкат доранд.
Муҳандисони ботаҷриба ва мутахассисони дорои таҷрибаи чандинсола дар паҳлӯи мо кор мекунанд, роҳнамоӣ ва дастгирӣ менамоянд, дониш ва таҷрибаи амалиро мубодила месозанд. Чунин омезиши ҷавонон ва таҷриба як дастаи қавӣ эҷод мекунад: мутахассисони ҷавон ғояҳо, ташаббус ва нерӯи тоза меоранд ва муҳандисони ботаҷриба сифат ва устувории қарорҳоро таъмин менамоянд. Барои ман шахсан муҳим аст, ки насли ҷавон ба кор дар лоиҳаи аср фаъолона ҷалб карда шавад, омӯзад, рушд кунад ва тадриҷан масъулияти бештарро ба дӯш гирад. Ин ба шумо имкон медиҳад, ки натанҳо малакаҳои касбиро инкишоф диҳед, балки пешвоёни ояндаи соҳаи гидроэнергетикии кишварро рушд диҳед.
– Шумо ба ҷавононе, ки мехоҳанд дар чунин лоиҳаҳо иштирок кунанд, чӣ маслиҳат медиҳед?
– Ман ба мутахассисони ҷавон маслиҳат медиҳам, ки ҷасорат, азми қавӣ дошта бошанд ва ба сохтмон ҳамроҳ шаванд. Ин имкони саҳм гузоштан ба рушди кишвар, таҷрибаи бебаҳо бо технологияи муосир ва омӯхтани мутахассисоне мебошад, ки дар Рогун аз ҷиҳати геология ва муҳандисӣ ҷои беназир аст. Дар ин ҷо на танҳо малакаҳои касбиро инкишоф додан мумкин аст, балки дар таърихи кишвар осори худро гузоштан мумкин аст.
– Дар охир, ман мехоҳам ба шумо барои корҳое, ки барои кишвар мекунед, ташаккур гӯям. Саҳми шумо дар сохтмон ва амнияти НБО Роғун натанҳо барои муҳандисону мутахассисони лоиҳа, балки барои тамоми системаи энергетикии Тоҷикистон низ муҳим аст. Шумо ба таҳкими эътимоднокии он, таъмини наслҳои оянда бо энергетика кӯмак мерасонед. Ташаккур ба шумо барои садоқатмандӣ ва касбиятатон, ки барои ҷавонон намуна ҳастед ва мутахассисони дигарро илҳом мебахшед.
-Ташаккур! Барои ман ин натанҳо кор, балки имкони саҳми воқеӣ дар рушди кишвар ва қисми чизи воқеан пурмазмун будан аст. Умедворам, ки коршиносони ҷавон ин намунаро мебинанд ва метавонанд ба чунин лоиҳаҳо ҳамроҳ шуда, ояндаи Тоҷикистонро якҷоя бунёд намоянд.
“Фараҳ”